Trẻ khủng hoảng tuổi lên 3 và cách khắc phục

Bé cưng nhà bạn đang bước vào độ tuổi lên 3, bạn có nhận ra sự khác biệt trong hành vi cũng như thái độ của trẻ không? So với trước đây, bạn hầu như giúp bé làm mọi việc từ ăn uống đến vệ sinh cá nhân thì giờ đây bé đang cố gắng tự mình làm những điều đó. Và bên cạnh đó bé còn thường xuyên tỏ vẻ khó chịu, ngoan cố, ương bướng, hay đòi hỏi và muốn làm mọi thứ theo ý mình.

1

Bạn có muốn biết nguyên nhân vì sao không?

  1. Tại sao con có biểu hiện “khủng hoảng tuổi lên 3”?

Như bạn đã biết, ở độ tuổi này hầu như trẻ đã dần phát triển hoàn chỉnh não bộ, trẻ dần nhận thức được mọi thứ, phân biệt được con gái – con trai, biết bố là nam giới và mẹ là nữ giới, biết ý thức về bản thân và nảy sinh những hành động, lời nói để khẳng định “cái tôi” nhỏ bé của mình.

Trẻ không còn thích được mẹ đút cho ăn mà sẽ tự mình ăn, trẻ thích được khen hơn và tự mình chọn quần áo khi ra ngoài cùng bố mẹ. Trẻ hay so sánh với người lớn và cũng muốn tự mình mọi việc như người lớn. Đây có thể được xem là một điều tốt vì bé đang tự tập cho mình tính tự lập, tuy nhiên có một việc trẻ không thể tự mình làm và dĩ nhiên bố mẹ sẽ ngăn cấm, từ đó dễ nảy sinh xung đột.

Mặc khác, khả năng ngôn ngữ của trẻ chưa phát triển hoàn thiện, nên khó có thể diễn đạt mong muốn của bản thân điều này lại khiến trẻ dễ cáu gắt và nổi khùng, ném phá đồ đạc.

Đây là một hiện tượng bình thường, tất yếu sẽ xảy ra trong thời kỳ phát triển của mỗi đứa trẻ, các chuyên gia tâm lý gọi đây là “Thời kỳ khủng hoảng tuổi lên 3 của trẻ”, không sớm thì muộn hầu như bé nào cũng sẽ gặp phải. Tuy nhiên mỗi đứa trẻ sẽ có những biểu hiện khác nhau, nhẹ thường bướng bỉnh hơn, hay nói ngược, làm mọi thứ theo ý mình còn nặng thì trẻ hay ăn vạ, khóc lóc đòi cho bằng được, ném phá đồ đạc.

  1. Một số biểu hiện của trẻ

2

– Phản ứng tiêu cực: Trẻ thường có biểu hiện không chịu phục tùng yêu cầu của người lớn.

– Ngoan cố: Trẻ kiên quyết nghiêng về phía sự thoả mãn đòi hỏi của bản thân, sự quyết định của mình. Nhiều khi bé đòi làm cho bằng được, không phải vì thật sự thích, mà là muốn bố mẹ phải chịu thua.

– Tự tiện: là xu hướng trẻ muốn thoát khỏi người lớn, muốn tự mình làm điều gì đó mà không cần có ý kiến của người lớn.

– Chống đối: trẻ thích làm trái ý của bố mẹ, vi phạm những điều ngăn cấm.

– Vô lễ với người lớn: nói trống không hoặc nói hỗn với người lớn như giơ tay đánh, cấu véo, hét to,…với người lớn.

  1. Các biện pháp giúp bố mẹ giải quyết tình trạng

Mức độ khủng hoảng của từng đứa trẻ tùy thuộc vào môi trường giáo dục, do đó bố mẹ cần hiểu rõ thời lỳ tâm lý này của trẻ để đừng bị kích động, quy chụp trẻ hư, lì hay láo, dẫn đến la mắng, thậm chí là đánh. Bởi như vậy chỉ làm cho tâm lý của trẻ thêm căng thẳng, trở nên hung dữ hơn và cố gắng làm những hành vi tiêu cực hơn.

  • Nếu trẻ ăn vạ thì bạn nên lờ đi chỗ khác hoặc đánh lạc hướng trẻ bằng cách thu hút trẻ tham gia các hoạt động khác. Khi cần xử phạt thì không nên đánh, mắng vì như thế sẽ làm cho cả bố mẹ và trẻ đều cảm thấy bị ức chế và có thể lần sau trẻ sẽ lặp lại những hành vi chống đối như thế. Tốt nhất bạn chỉ nên phạt trẻ úp mặt vào tường tự suy nghĩ.
  • Nếu trẻ có ý muốn thỏa đáng thì người lớn nên đồng tình và cho trẻ thực hiện, bày tỏ thái độ tôn trọng trẻ cũng như tôn trọng những việc làm và khả năng của trẻ. Ngược lại, khi trẻ có đòi hỏi quá quắt thì cần tỏ thái độ nghiêm khắc, tuyệt đối không chiều theo ý trẻ. Đồng thời giải thích cho trẻ hiểu lý do vì sao bạn không chấp nhận ý muốn của trẻ để tránh việc trẻ chống đối lại.
  • Hãy hình thành tính độc lập tích cực cho trẻ bằng việc cho trẻ thực hiện một số thao tác tự chăm sóc bản thân, đồng thời bố mẹ cũng phải quan sát hướng dẫn trẻ kịp thời để tránh hình thành những thói quen xấu.
  • Và quan trọng nhất là bố mẹ phải tạo một môi trường đồ chơi và vui chơi thoải mái cho trẻ. Ngoài việc chơi đóng vai thì có thể cho trẻ theo học các hoạt động năng khiếu vẽ, đàn, thể thao,…củng cố kỹ năng ngôn ngữ của con để con diễn đạt mong muốn dễ dàng tránh cảm giác ức chế, khó chịu.

3

Thay vì cấm đoán con không được làm cái này, không được làm cái kia, bạn nên khuyến khích con làm theo những gì bạn muốn, đừng tỏ thái độ ra lệnh. Trẻ 3 tuổi cũng có nhu cầu giao tiếp với bạn bè cùng lứa vì vậy bố mẹ nên cho trẻ đến trường. Chỉ cần bố mẹ biết cách giáo dục thì các bé sẽ dễ dàng vượt qua giai đoạn khủng hoảng này!